Các loại lan đơn thân

      135
Mã sản phẩm: Cấu Tạo Lan Đơn Thân Và Đa Thân Tình trạng: Còn hàng

CẤU TẠO THÂN CỦA CÂY HOA LANCăn cứ vào cấu trúc, họ lan được chia làm 2 nhóm chính: Nhómđa thân (Sympodial) và nhóm đơn thân (monopodial). Ngoài..

Bạn đang xem: Các loại lan đơn thân


CẤU TẠO THÂN CỦA CÂY HOA LAN

Căn cứ vào cấu trúc, họ lan được chia làm 2 nhóm chính: Nhómđa thân (Sympodial) và nhóm đơn thân (monopodial). Ngoài ra còn một nhóm trunggian giữa 2 nhóm trên nhưng rất ít giống.

Nhóm đơn thân.

Gồm các giống: Vanda, Phalaenopsis, Aerides, Rhynchostylis…Đây là nhóm gồm những cây chỉ tăng trưởng theo chiều cao làm cây dài ra mãi.Nhóm đơn thân chia làm hai nhóm phụ :

*
*

Lan Vanda

– Nhóm Sarcanthinae: Như các giốngVanda, Aerides, Phalaenopsis Renanthera, Angraceum,Aerangis. Ở nhóm này là đượcxếp thành 2 hàng đối nhau, lá trên 1 hàng xen kẽ với lá của hàng kia. Ở một sốgiống như Phalaenopsis các đốt rất ngắn và các lá trở nên dày đặc. Ở một số giốngkhác; các đốt tương đối xa nhau. Lá thường dài hơn rộng và xẻ nhiều dạng haychia làm 3 thùy không cân đối ở đỉnh.

– Nhóm Campylocen trinae: Trong khi lá thường dẹp hay phẳngthì ở vài loài lan như Papilionanthe teres và tất cả các cây của giống Luisialá có dạng giống thân.

*

Lan Papilionantheteres

Nhóm trung gian.

Gồm các giống: Centropetatum, Phachypllum, Dichaea…

Nhóm đa thân.

Gồm các giống: Cattleya, Oncidium, Dendrobium, Cymbidium,Epidendrum… Đây là nhóm gồm những cây tăng trưởng liên tục, mà có những chu kỳnghỉ sau những mùa tăng trưởng. Nhóm này chia làm 2 nhánh phụ, căn cứ vào cáchra hoa:

– Nhóm ra hoa phíatrên : Đáng kể gồm các giống Dendrobium, Cymbidium. Oncidium, Maxillaria,Lycaste Phaius, Bulbophyllum.

*

Lan Cymbidium ra hoa ở phía trên

– Nhóm ra hoa ở đỉnh:Laelia, Cattleya (ngoại trừ 2 loài), Epidendrum (ngoại trừ 2 loài) đa số là củaPleurothallidinae và nhiều giống khác.

*

Lan Laelia ra hoa trên đỉnh

Đối vớinhóm này thì giả hành rất biến động, có nhiều hoa giả hành ở dạng thân cây. Cácloài của giống Dendrobium thường cho các giả hành mới trên ngọn giả hành cũ gọilà cây Keiki (off-shoot). Một đợt tăng trưởng mới bắt đầu khi các mắt phát triển.Cách ra hoa cũng thay đổi, vài loài hoa chỉ hình thành trên các giả hànhgiả hành mới (Cattleya, laelia…) các loài khác hoa được hìnhthành trên cả giả hành cũ như Dendrobium, một số Epidendrum, Spathoglottis.

Giả hành (thân giả)

Giả hành của lan chỉ xuất hiện trên các loài lan thuộc nhómđa thân. Giả hành là một bộ phận rất cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triểncủa lan. Khác với thực vật có hoa khác, giả hành tuy là thân nhưng lại chứa diệplục, đây là bộ phận dự trữ nhiều chất dinh dường rất cần thiết cho sự phát triểngiả hành mới, sau khi cây lan đã trổ hoa và nghỉ ngơi. Giả hành cũng là cơ quandự trữ nước, vì thế nếu có biến cố thiếu nước xảy ra thì các loài thuộc nhóm đathân duy trì sự sống lâu hơn nhóm đơn thân.

Nhiều loại Lan sản sinh thân giả, dù không phải loại nàocũng thế. Những loại Lan nào sản sinh thân giả thì phát triển theo cách là nhữngchồi mới phát triển từ những chồi trước đó hay từ những thân giỏ, tức là hằngnăm thì có thân giả dọc theo thân rễ tiếp tục tăng thêm. Bằng cách này, cây tạora một chuỗi thân giả như một dây chuyền. Dây chuyền này có thể bị phân chiakhi 2 hay 3 mầm mới bung ra từ thân giả sau cùng trong 1 năm. Đây là lý do chothấy những khối bự có thể hình thành qua nhiều năm như thế nào.

Thân

Thân lan chỉ có các loài đơn thân và một số loài của giốngDendrobium và Epidendrum vừa có giả hành, vừa có thân. Các loài lan có thân thườngkhông có bộ phân dự trữ nước và các chất dinh dưỡng nên ta phải bón phân chochúng làm nhiều lần và nên tưới nước đều đặn.

Thân của lan cũng thường biến động rất lớn từ 10 -20 cm vớicác loài Ascocentrum miniatum, Aecides midtiflora và có thể 3 – 4 m như cácloài Papilionanthe teres. Arachnis hoặc khổng lồ như Acampe, Vanilla…

Thân thường mang rễ và lá. Ở nhóm đơn thân rễ và lá thường mọctheo 2 chiều thẳng góc nhau. Phát hoa cũng xuất hiện trên thân từ các nách lá,phát hoa thường mọc song song với lá thẳng góc với rễ.

Lá lan

Lá của họ lan thườngcó biến động cực đoan, từ những loài có lá như là của thân cây mập, ví dụ Cattleya,phalaenopsis… đến những loài có lá thật mỏng như Coelogyne, Oncidium goldiana.Có những loài lá có bản rộng giống như lá của họ Palmae như Phaius,spathoglottis, bìa lá có thể nguyên hoặc răng của Cattleyopsis, Broughtonia, mộtsố loài của Oncidium. Lá có thể mọc đối xứng qua gân chính hay không. Đuôi lácó thể tròn, nhọn hay khuyết. Tuy nhiên, điểm chung nhất ở các loài lan là láthường dài hơn, rộng gắn vào thân hoặc giả hành bởi một cuống lá dài hay ngắn.

Xem thêm: Công Cụ Đặt Tên Shop Thời Trang Hay, Ấn Tượng Thu Hút Khách Hàng

*
*

Lá chứa diệp lục tố, làm cho cây quang hợp ánh nắng thànhnăng lượng. Một số Địa lan sống rất thọ mà vẫn không có lá, chỉ tạo ra tán látrong một thời gian ngắn trong mùa phát triển. Một ít Lan, như loại Rhizanthellalà loại mọc dưới mặt đất lại không có phần nào màu lục, lệ thuộc hoàn toàn vàonâm li ti mà chúng lạo thành mối liên hệ cộng sinh. Những chất dinh dưỡng màLan cần đều do nấm cung cấp.

Một vài loại Lan lại có lông ở cả 2 bên tán lá. Mục đích gìthì chưa ai hiểu rõ, nhưng có thể là chúng bảo vệ tránh côn trùng làm hại haylà một thứ nước bảo vệ nằm trong tán lá, có thể rất bất lợi vào Loại Dendrobiumsenile có những đêm giá buốt.

Căn hành (thân – rễ)

Trong thực vật học, thân rễ còn gọi là căn hành, thông thườnglà một đoạn của thân cây nằm ngang dưới mặt đất mà từ các mắt của nó mọc ra các rễ và chồi. Thân bò lan là tương tựnhư thân rễ, nhưng tồn tại trên mặt đất và mọc ra từ thân cây đang tồn tại.

Nếu một cây thân rễ được tách ra thành từng nhánh, mỗi nhánhcó thể làm phát sinh một cây con mới. Thân rễ chứa các tinh bột, protein và cácchất dinh dưỡng khác của cây. Các chất dinh dưỡng này cần thiết khi cây đâm chồimới (hoặc tồn tại trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt như mùa đông lạnh giá).Quá trình này được gọi là tái sinh sản thực vật và được sử dụng bởi người nôngdân và người làm vườn để nhân giống cây.

Căn hành là nơi cấu tạo các cơ quan dinh dưỡng mới, trên cănhành có nhiều mắt sống, chết hoặc hưu miên. Chính tại nơi giả hành tiếp xúc vớicăn hành có từ 1 đến 2 mắt. Mắt là nơi hình thành cũng mang rất nhiều rễ đểnuôi sống cây lan. Do đó căn hành là bộ phận quan trọng nhất cho việc duy trìvà phát triển số lượng lan theo phương pháp chiết nhánh thông thường.

Căn hành chỉ gặp ở lan đa thân, trừ một số ít bị thu nhỏ rấtnhiều ở lan trung gian (pseudomonopodial). Căn hành thật sự là thân cấp 1 và từđó có những thân cấp 2, chúng có thể dài ra và mang lá gọi là thân, hoặc tươngđối bị thu ngắn và dày ra thành giả hành có nhiều dạng và kích thước khác nhau.Dạng căn hành biến động từ giống này sang giống khác và loài này sang loàikhác, ở nhiều giống, đa số Masdevallia, nhiều Dendrobium, Oncidium, Brassia thìcăn hành rút ngắn đến độ khó nhận thấy. Đa số các Cattleya, Lealia căn hành rõrệt hơn. Còn các giống Bullophyllum, Coelogyne căn hành rất dài.

Rễ

Ở lan đa thân, rễ thường được hình thành từ căn hành. Rễ đasố loài lan đều có hình trụ, có nhánh bậc 1, bậc 2, bậc 3 hay không, và thườnglà rất dài. Ở đa số thành viên của Cypripedilinae và nhiều loài lan đất khác rễcòn mang lông rễ. Ở các loài đơn thân thì rễ mọc thẳng từ thân và thường xen kẽvới lá.

Rễ của Lan rất độc đáo trong thế giới loài cây. Rễ chúng dàyvà phần lớn lại trắng, nhưng lại không sản sinh tràn lan như ồ các cây khác. Rễgồm một nhân nhỏ bên trong, một lớp bọc bên ngoài hút nước do những tế bào tạothành lớp gọi là mạc (velamen) , mà các tế bào khi khô chỉ chứa không khí thôi.Lớp này, hút nước xuyên qua bề mặt của nó, gọi là màng bọc rễ hút nước màu trắng,và nó phát triển phía sau đầu chồi non. Mạc này chứa những sợi tấm mộc tổ cứng,mạc ấy, có thể hấp thụ hơi nước của không khí, cũng như tích trữ nước mưa vàsương đọng.

*

Đầu rễ của Lan rất dễ bị tổn thương và rất dễ gãy khi chúng ởngoài chậu. Hầu hết rễ Lan thường phải nằm yên trong chậu, nhưng, theo bản châtthì hướng vào không khí nên thường mọc’tràn qua miệng chậu và tiếp tục phát triểnthì có thể lơ lửng hay bám vào bất cứ bê mặt nào chúng chạm đến được.

Rễ không được kết cấu thường xuyên mà theo từng năm, nhú ratừ gốc một khoảng thời gian sau khi mọc chồi mới. Tương tự như thế, lá rụng sau1 hay vài năm, do đó rễ chết tự nhiên và được thay thế bằng rễ từ chồi mới.

Rễ cực kỳ quan trọng đối với Lan. Nếu rễ bị chết do bị tướinước quá nhiều thì phải chờ cho đến khi cây phát triển chồi mới thì mới có thểthay thế, như vậy là cây có thể tồn tại nhiều tháng mà không cần rễ và không thểhấp thu chất ẩm. Nếu có xảy ra như thế thì những thân giả sẽ héo và tán lá sẽtrở nên tê liệt cho đến khi rễ mới có khả năng bù lại nước đã bị mất; xịt nướcđều đặn sẽ giúp làm giảm bớt mất nước.

Nguồn tham khảo từ tài liệu kỹ thuật trồng& kinh doanh phong lan của Việt Chương và KS. Nguyễn Việt Thái.

Kinh nghiệm từ bản thân KS. Thanh Phương –admin website Thư Viện Hoa Lan.

Nguồn internet.

Bài viết còn nhiềusai sót, mong nhận được góp ý từ Quý bạn đọc để những bài viết sau ngày cànghoàn thiện hơn.